December 5, 2022

Uhuru hauna Mipaka

Mkutano wa SCO ni suluhu la ubinafsi na kukidhi haja ya unganiko hilo?

Rais wa China Xi Jinping

Spread the love

 

INAELEZWA kuwa kuna mzozo wa kwa nchi wanachama wa SCO unatokana na kuteteleka na kushindwa kufanya mkutano wa pamoja wa kujadili tishio la ugaidi, kutatua mgogoro wa nishati badala yake umekugubikwa na matokeo ya ubinafsi. Anaandika Mwandishi Maalum, Dar es Salaam … (endelea).

Umoja huo unaundwa na nchi za India, China, Kazakhstan, Kyrgyzstan, Urusi, Pakistan, Tajistan na Uzbekistan.

Baadhi ya nchi wanachama zikipitia milango ya pembeni kufanya mazungumzo ya kuimarisha biashara zao binafsi nchi nyingine zinataabika kukabiliana na ugaidi na migogoro ya nishati ambapo dhumuni la ushirika huo ni kuketi pamoja kutafuta suluhisho.

Pakistan inakabiliana na ugaidi katika eneo lake la kaskazini la Khyber Pakhtunkhawa pamoja na kumenyana na watu wanaotaka kujitenga wenye silaha katika jimbo la kusini magharibi la Balochistan. Mvutano wa kidiplomasia uliongezeka na Afghanistan baada ya Pakistan kuishutumu nchi hiyo kuwa imempa eneo Takatifu Gaidi alinayetajwa kwenye umoja wa Mataifa Masood Azhar.

Wakati India inashughulika kukabiliana na uvamizi wa magaidi kutoka Pakistani pamoja na mvutano mkubwa wa mpaka na China.

Ni dhahiri tangu mwanzo kwamba mkutano wa SCO hautakuwa mkutano wa mashauriano wa pamoja badala yake utaishia kuwa fursa kwa nchi wanachama wa SCO kufanya mikutano binafsi.

Tarehe 15 Septemba 2022, Rais Xi Jinping wa China alifanya mkutano na rais wa Uzbekistan kutia saini mkataba wa uwekezaji wa dola bilioni 16. Mkataba mwingine uliotiwa muhuri katika mikutano ya kando ya mkutano wa kilele wa SCO ulikuwa ule kati ya Urusi na Uzbekistan ambao unafikia dola bilioni 4.6.

Kwa mujibu wa mkataba uliosainiwa na China itajenga reli ya China-Kyrgyzstan-Uzbekistan. Makubaliano yaliyosainiwa na Urusi yalikuwa katika sekta za mashine, kemikali, petrochemicals na jiolojia ya uchumi wa Uzbekistan.

Rais wa Urusi Vladimir Putin alikutana na mwenzake wa Uturuki Recep Tayyip Erdogan ambapo Urusi iliahidi kuunga mkono Uturuki kuwa mwanachama wa kudumu wa SCO ili kuishawishi Uturuki kutopinga bomba la gesi ambalo kilomita 750 tayari limewekwa kupitia Iran na inahitaji kujenga kilomita 250 zaidi katika eneo la Pakistan.

Wakati wa mkutano huo Rais Xi Jinping na Rais wa Uzbekistan ulifanywa nusu saa kwenye Makazi ya Rais wa Uzbekistan na Erdogan inaaminika kuwa makubaliano ya mabilioni ya dola yaliafikiwa ambayo yataiwezesha China kupata mabilioni ya dola kutoka Uturuki.

Waziri Mkuu wa Pakistan alinukuliwa mara kadhaa wakati wa hotuba yake kwenye mkutano huo akielezea kuwa nchi yake imegeuka kuwa “bahari ya maji”, lakini hakuna mfuko wa pamoja wa misaada uliotolewa, na kumwacha kama yatima.

Zaidi ya hayo, mkutano wa kilele wa SCO ulishindwa kumshawishi Putin kukomesha vita mbaya nchini Ukraine au kwa upanuzi haramu wa uchumi wa China katika maeneo yenye mgogoro ya Gilgit-Baltistan chini ya kivuli cha kinachojulikana kama CPEC, ambayo ni sehemu ya ukanda wake mkubwa na mpango wa barabara.

Rais wa Urusi, Vladimir Putin

Rais wa Urusi na mkuu wa nchi wa China wote walionekana kuja kwenye maonyesho ya biashara. Wote wawili walikuwa wakikata mikataba ya biashara kushoto, kulia na katikati. Putin alikuwa anajadili bei ya uuzaji wa gesi na mafuta kwa WaPakistan na Xi alikuwa akipanua mpango wa miundombini ya Asia ya kati kupitia Uzbekistan.

Madhumuni ya mkutano huo yalipaswa kuwa kutafuta suluhu kwa pamoja kwa tishio la ugaidi, kulegea kwa ushirika huo na kutatua mzozo wa nishati.

Mvutano kati ya nchi wanachama wa SCO umekuwa mkubwa hivi kwamba Waziri Mkuu wa India Narendra Modi hakuweza kufanya mkutano wa moja kwa moja na wenzake wa Pakistan na Uchina.

Moja ya sababu kuu ya mkutano wa kilele wa SCO kushindwa kutoa tamko la pamoja inaonekana kuwa ni ukosefu wa nia ya China na Urusi kujiondoa katika nia yao ya kupanua ushawishi wao wa kifalme kati ya nyanja zao za kiuchumi na kisiasa.

Hakuna nchi yoyote kati ya zilizotajwa hapo juu iliyoanzisha mjadala katika nchi zao kwa ajili ya amani na upatanisho.

Nchi pekee iliyosimama imara ilikuwa India wakati Modi akihamia miongoni mwa kiongozi wa dunia kama mtu mwenye hekima akimshauri Putin kuzingatia njia za amani za kuendeleza matarajio yake ya kidiplomasia.

India imekuwa nchi ya tano kwa uchumi mkubwa duniani ikiipita Uingereza. Wakati India inasonga mbele kuwa kitovu kipya cha utengenezaji duniani, kuna uwezekano mkubwa kwamba SCO itaweza kuwa jukwaa la amani na ushirikiano wa kiuchumi wa kikanda.

Ukuaji wa uchumi wa India unaongozwa na hamu ya kukidhi mahitaji ya idadi ya watu wake na ulimwengu mpana.

Walakini, ili hili lifanyike nchi wanachama wa SCO zitalazimika kuweka usawa kati ya hitaji na uchoyo. Kwa sasa, inaonekana itachukua muda mrefu kabla ya mzozo wa sasa kati ya hitaji na uchoyo kujisuluhisha.

Makala Haya yameandikwa na Daktari Amjad Ayub Mirza ni mwandishi na mwanaharakati wa haki za binadamu kutoka Mirpur katika PoJK. Kwa sasa yuko uhamishoni nchini Uingereza

error: Content is protected !!